Weten e-bikers nog hoe efficiënt de fiets eigenlijk is?

Een van de meest vernuftige manieren van het overbrengen van kracht van jezelf naar een machine is de fiets. Het mechanisme is, bij de juiste afstelling, al een eeuw of langer de meest briljante en eenvoudige vinding van de mens om zichzelf mega-efficiënt voort te bewegen.¹

Ik ben bang dat sommigen dit staaltje technisch vernuft vergeten zijn doordat ze alleen nog elektrisch fietsen.

Zelf gebruik ik voornamelijk hybride fietsen waarbij ik de accu meestal thuislaat en de weerstand van de motor in het voorwiel praktisch te verwaarlozen is. Waarom laat ik de accu thuis? Ik merk dat ik trapondersteuning gewoon weinig echt nodig heb.² Hoezo? Omdat de fiets gewoon zo bizar efficiënt is. Ik denk dat ik een groter verschil merkte toen ik een kleine zes kilogram lichter was na een kleine dieetaanpassing…

Wat me direct brengt bij: waarom zijn e-bikes vaak zo onmeunig zwaar? Daar is ook niet mee te fietsen, althans, niet lekker zonder battery power. Wanneer is een fiets eigenlijk nog een fiets?

Dat brengt me bij een volgende vraag, namelijk: weten mensen die alleen nog maar ondersteund fietsen nog hoe efficiënt de fiets in combinatie met hun eigen lichaam is? Ik begrijp dat er allerlei omstandigheden te verzinnen zijn om wél elektrisch te fietsen. Uiteraard. Toch, voor de gemiddelde stadsrit van een paar kilometer, is het voor de meeste mensen écht niet nodig. Tenzij je natuurlijk op een veel te zware elektrische fiets fietst waar je de motor niet fatsoenlijk af kunt sluiten en daardoor altijd betrekkelijk veel extra weerstand voelt. Sommige fietsen zullen snel door de mand vallen als fiets en eigenlijk een ander label moeten hebben.

Mensen ontkennen hun eigen kracht. Hun eigen lichaam en de kwaliteiten ervan. Ze vergeten het en verwaarlozen het zo op de koop toe terwijl ze in veel gevallen dagelijks de allersimpelste en goedkoopste sportschool kunnen gebruiken omdat ze in een land leven met redelijk briljante fietsinfrastructuur.³

Het lijkt me een prima toekomstbeeld als (hybride) e-bikes lichter worden, zodat ze ook goed te befietsen zijn. Daarnaast zijn lichtere fietsen gewoon veel veiliger voor iedereen (mocht dit berusten op een boerenverstandmisverstand, laat het weten!). Je ramt anderen minder hard en het is makkelijker de fiets overeind te houden als je niet fietst of wilt op- of afstappen.⁴ Heel handig voor al die oudere mensen.

Een stad waar mensen ondersteuning gebruiken, maar wel met een volstrekt normale kruissnelheid fietsen, ergens rond de 17 kilometer per uur, lijkt me prima. De rest die probleemloos die snelheid haalt met de eigen beentjes: hoppa. Dat is een heel wat fijnere plek, daar waar mensen normaal optrekken in plaats van snel wegschietende powerbanks op wielen.

1. De bewering ‘meest efficiënte overbrenging’ verdient natuurlijk wat nuance. Ten eerste: de fiets moet goed onderhouden zijn, de fietsketting moet goed zijn, de tandwielen moeten soepel draaien en de banden moeten voldoende opgepompt zijn. Daarnaast spelen de houding van de fietser, de luchtweerstand, het extra gewicht dat op/met de fiets wordt meegenomen en wat al niet meer, ook belangrijke rollen. ↩︎
2. Het kan natuurlijk zijn dat je soms gewoon ziekig bent, honderdduizend kilo mee moet slepen aan fietstassen en zo, eigenlijk gewoon een stuk verder moet fietsen dan waar je normaal de fiets voor gepakt zou hebben, je je ineens toch heel oud voelt (of bent), het zo heet is dat elke inspanning eigenlijk al te veel is, enzovoort. Dan is een accu fijn. Natuurlijk. Niemand ontkent dat. Ik pleit hier voor de gemiddelde stadsrit zonder accu. ↩︎
3. Uiteraard zorgt ook een e-bike voor enige beweging. Het is, zeker bij vervanging van auto- of ov-ritten, altijd nog beter dan niets. ↩︎
4. Nu is technisch gezien het gewicht van de fiets in veel gevallen waarschijnlijk verwaarloosbaar. Komt die tweede wet van Newton toch weer van pas. ((p = mv), waarin (p =) impuls, (m =) massa en (v =) snelheid, nou ja, ga maar rekenen) ↩︎